Stratego voor vrouwen; onderweg naar een betere balans op de werkvloer

Stratego voor vrouwen; onderweg naar een betere balans op de werkvloer

In de samenleving is het voor vrouwen nog geen koek en ei. De politieke ruk naar rechts, de opkomst van de manosphere en krankzinnige witte mannen die aan het hoofd staan van de wereldorde – het wordt er niet beter van. Tel daarbij op de onveiligheid op straat en de ongelijke behandeling van vrouwen in het algemeen en dit kan een verhaal vol misère worden. Gelukkig hebben ze bij InTouch female career academy, een positief verhaal te vertellen. Voor vrouwen, voor organisaties. Door te werken aan meer feminiene invloed maken ze de werkvloer een plek die in balans is; niet alleen voor vrouwen, maar voor iedereen.

Tekst Lydia Lijkendijk

De wereld wordt een betere plek wanneer vrouwen meer invloed hebben. Dat geloven ze bij InTouch, dat vrouwen ondersteunt in het realiseren van hun doelen. Het bureau bestaat bijna dertig jaar. ‘Aanvankelijk deden we executive search’, blikt Elisa de Groot, een van de oprichters, terug op de geschiedenis. ‘Na het verschijnen van ons boek Stratego voor vrouwen, destijds genomineerd als Managementboek van het Jaar, kregen we veel aanvragen voor lezingen, coaching en training. Daarmee verschoof onze core business naar talent- en organisatieontwikkeling.’

InTouch werkt met een klein maar fijn team van vrouwen, waarvan ook Lisa van Blaricum deel uitmaakt. ‘The future shaper’, is haar functietitel. ‘Mijn achtergrond ligt in de financiële sector, een erg masculiene omgeving.’ Zij noemt zichzelf ‘een typisch werkende moeder’: ‘Ik heb drie jonge kinderen en houd alle ballen tegelijk in de lucht. En nog méér. Dat ‘méér’ ligt aan mezelf, want ik heb een uit de hand gelopen paardenhobby en we hebben twee honden.’ Geen honden voor De Groot in haar leven naast InTouch. Wel veel sporten, want ze houdt van lekker eten. Zo blijft ze in balans. Ook in het gesprek, over wat InTouch wil en doet, komt die balans regelmatig terug.

Meer aandacht voor de feminiene kwaliteiten

Betere man-vrouwbalans

InTouch heeft een belangrijke missie. ‘Wij willen zorgen voor meer feminiene invloed’, zeg De Groot, ‘voor meer vrouwen op hogere posities.’ En dat is nodig, zegt Van Blaricum. ‘Uit onderzoek blijkt dat een goede man-vrouwbalans zorgt voor betere bedrijfsprestaties. Meer feminiene waarden in organisaties leidt tot duurzamere keuzes op de lange termijn, en tot meer veiligheid. Tot meer balans in de organisatiecultuur.’
Dat autoritaire witte mannen nu veel in de melk te brokkelen hebben op het wereldtoneel, heeft een negatief effect op de belangen van vrouwen. En op InTouch zelf. Van Blaricum: ‘Wij werken veel voor internationale organisaties. We zijn jarenlang actief geweest in Amerika, maar we drijven af op een stop op onze workshops. Voor ons is deze traditionele invloed direct merkbaar.’

Meer zelfvertrouwen

De terugkeer van traditionele waarden, wat voor de situatie van vrouwen niet positief is, maakt ze niet moedeloos. ‘Op persoonlijk niveau bereiken we gelukkig veel met onze trainingen, en boeken we grote successen’, zegt De Groot. ‘Vrouwen voelen zich gesterkt doordat ze bijvoorbeeld weten hoe ze meer invloed kunnen uitoefenen. Dat versterkt hun zelfvertrouwen. Daar halen wij zelf ook energie uit.’ In zekere zin is de tijdgeest ook positief veranderd, zegt zij. ‘Toen we begonnen met InTouch, kregen we wel de vraag of dat nou echt nodig was, speciale aandacht voor vrouwen. Inmiddels onderkennen veel grote organisaties genderdiversiteit als business issue.’ Waar ze meteen een disclaimer aan toevoegt, want Nederland scoort op genderdiversiteit heel laag in allerlei monitors. Van Blaricum: ‘Veel vrouwen hebben last van biases die er zijn, van vooroordelen. Van vrouwen wordt verwacht dat ze alles rondom de kinderen regelen, en het sociale leven organiseren. Vrouwen met een zware baan krijgen nog altijd de vraag: “Hoe doe je dat eigenlijk met de kinderen?”, terwijl mannen die vraag nooit krijgen. Het wordt vrouwen oprecht niet makkelijk gemaakt om een hoge positie te bereiken. Doordat ze het zelfvertrouwen niet altijd hebben, en doordat traditionele witte mannen op die posities horen. Vindt men vaak onbewust, ook in onze cultuur. Daarnaast hebben vrouwen nog altijd te maken met ongelijke beloning, ik wil mij er persoonlijk echt hard voor maken dat dit verdwijnt.’

Ongeschreven masculiene regels

De Groot: ‘Onbewust vinden mensen dat de bijdragen van vrouwen minder voorstellen, ten opzichte van de bijdrage van mannen. De effecten daarvan zijn bijvoorbeeld mansplaining, en dat vrouwen vaker worden geïnterrumpeerd. Een ander effect is dat vrouwen te maken hebben met ongeschreven masculiene regels in de organisatie. Bijvoorbeeld als het gaat om profileren. Vrouwen voorkómen vaak dat er iets in de fik komt te staan, dat zaken escaleren. Dat is hard, onzichtbaar werk op de achtergrond. De reacties van mannen kan dan zijn: “Ja, maar jij hebt gewoon een makkelijke afdeling.” Terwijl mannen de boel laten escaleren, en dan gaan blussen. Waarna opvalt hoe goed ze kunnen blussen.’
In het herkennen en veranderen van dit soort mechanismes, en daar strategisch slim mee omgaan, in het spelen van het spel, traint InTouch vrouwen. ‘Zij moeten weten hoe ze op korte termijn hiermee om kunnen gaan om stappen te zetten in hun carrière. En we trainen ook organisaties, om de cultuur te veranderen en het op de lange termijn beter te maken.’

Feminien versus masculien

Om balans te brengen in organisaties, kunnen organisaties meer vrouwelijk leiderschap gebruiken. ‘Wij zetten ons ervoor in dat die feminiene kant meer aandacht krijgt, en dat er een betere balans komt tussen masculiene en feminiene kwaliteiten’, zegt Van Blaricum. Alle genders kunnen baat hebben bij zowel het masculiene als het feminiene. Waarbij het beslist niet de bedoeling is dat vrouwen gaandeweg halve kerels worden. Ook vrouwelijkheid kun je juist bewust inzetten. Daarbij bedoelt zij niet dat vrouwen hun blouse wat verder open moeten knopen. ‘Maar je hoeft niet in een donkerblauw mantelpak te lopen om mee te kunnen doen met de mannen. Het zou fantastisch zijn als je gewoon kunt kiezen welke kwaliteiten je inzet. Omdat soms de ene kwaliteit en soms de andere effectief is.’
De Groot vult aan: ‘Het gaat om de balans tussen enerzijds manifesteren en daadkracht, en anderzijds om empathie en verbinding. Het is belangrijk dat je ze kunt combineren, wat je gender ook is. Dat is het meest effectief.’

Bewustwording

Om meer balans te organiseren, is bewustwording noodzakelijk, zegt De Groot. ‘Organisaties hebben inzicht nodig in biases. Welke zijn er, hoe gaan we ermee om? En wat zijn de ongeschreven regels binnen ons bedrijf?’ Daar moeten organisaties bewust naar op zoek, zodat zicht ontstaat op wat er drijft onder de oppervlakte, weet zij. ‘Als je mensen vraagt naar de ongeschreven regels binnen hun bedrijf, hebben ze daar geen idee van.’ Van Blaricum: ‘Als het inzicht er eenmaal is, is ook belangrijk dat er rolmodellen zijn binnen de organisatie. Je hebt mensen nodig die inspireren.’ Wat je niet nodig hebt, is het ondoordacht en hapsnap organiseren van ‘dingetjes’ om vinkjes te halen. ‘En werkt de maatregel niet meteen, hup, dan schaffen we ‘m weer af. Doe eerst onderzoek naar de pijnpunten voor je interventies toe gaat passen.’
De Groot: ‘En wát je ook doet, laat het niet over aan ‘de anderen’. Verandering begint bij de top. Daar moeten ze het voorbeeld geven.’

Uit eigen ervaring

InTouch kiest voor een praktische manier om met vrouwen en organisaties te werken aan bewustwording, zegt De Groot. ‘Het is niet alleen hoog over en analytisch, maar het gaat over: wat doe je in de praktijk? Soms letterlijk op het niveau van welke zinnen je wanneer zegt. Bovendien: we brengen het met humor, we maken het niet zwaar. Het is gewoon leuk als wij komen.’ Erachteraan: ‘Wij hebben geen hekel aan mannen, hè. We maken patronen zichtbaar, maar zijn respectvol naar alle genders.’
Om dat goed te kunnen doen, nemen ze de nodige ervaring mee. Van Blaricum: ‘Ik heb aan het begin van mijn carrière de masterclass Stratego voor vrouwen gevolgd. Wat ik daar leerde, heeft mij enorm geholpen, want ik werkte in masculiene organisaties. Ik voel nog steeds tot in mijn tenen hoe dat is. Daardoor kan ik de vertaling goed maken voor andere vrouwen.’ Voor álle vrouwen, benadrukt ze nog; zowel jongere als oudere generaties hebben baat bij inzicht en bewustwording.
De Groot vult aan: ‘Ik ben heel jong gaan werken. In de avonduren deed ik mbo, hbo en uiteindelijk een master in change management. Ik maakte carrière in de energiesector. Ik begon bij wijze van spreken op het niveau van de koffiejuffrouw en eindigde als senior consultant. Ook ik weet wat het is om het spel te moeten spelen als je stappen wilt zetten in je loopbaan.’

Bootcamp Stratego voor Vrouwen

Op 26 maart geven De Groot en Van Blaricum de Boootcamp Stratego voor Vrouwen, in samenwerking met Verhaal met Impact. ‘Een spel helpt om van een afstand naar een onderwerp te kijken, en te zien welke zetten je moet doen om te winnen’, zegt De Groot. Zelf houdt ze van spelletjes, net als haar collega: ‘Als ik spelletjes met mijn kinderen doe, word ik wel meteen bloedfanatiek’, zegt van Blaricum. ‘Het maakt niet uit of je twee bent, ik wil gewoon winnen.’ Lachend: ‘Het is bij ons echt ieder voor zich.’
De Groot legt uit hoe de dag eruitziet: ‘Drie onderdelen van Stratego komen aan de orde: de spelers, gebaseerd op de archetypen van Jung, het speelveld en de spelregels. We kijken welke archetypen de deelnemers dominant inzetten op hun werk, en hoe effectief dat is. Als je ze allemáál in kunt zetten, vermijd je je eigen valkuilen. We kijken hoe je invloed uit kunt oefenen op de andere spelers, en deelnemers maken een krachtenveldanalyse. En natuurlijk hebben we het over de ongeschreven regels van het spel.’ Van Blaricum: ‘Vrouwen die al wat verder in hun carrière zitten, verzuchten vaak: “Had ik dit maar eerder geweten”.’ Dat zegt genoeg, vindt zij, over hoe handig het is deze training in je rugzak te hebben.

Dus ga erheen, naar die bootcamp, is haar advies. ‘Het is niet alleen een interessante dag, maar ook een leuke dag. En je gaat met praktische handvatten naar huis.’